> > Ngược Giáo Dục > Xem Full Hot New
Download file
Ngược Giáo Dục

Việt Nam, tôi thấy hình như có xu hướng lẫn lộn giữa giáo dục phổ thông và tuyên truyền chính trị. Đã có nhiều học giả nêu vấn đề dạy sử và những khiếm khuyết trong cách dạy sử ở nước ta. Chỉ cần nhìn qua những cuốn sách giáo khoa sử thì chúng ta sẽ không ngạc nhiên những bài luận văn về sử cười ra nước mắt mà Vietnamnet từng đưa lên mạng gần đây. Không ít em học sinh cho rằng Trần Hưng Đạo là bạn Trần Quốc Tuấn, Nguyễn Trãi là người đấu tranh cho môi trường, Nguyễn Du là chồng của nàng Kiều, v.v... Chẳng những học sinh sai, mà ngay cả các quan chức cao cấp như thứ trưởng cũng viết sai trong văn bản ngoại giao (chẳng hạn như chữ "huy vọng" của ông NTS). Chẳng những sai trên giấy trắng mực đen, mà còn trương cả biểu ngữ ra đường! Tuy đó có thể chỉ là vài trường hợp cá biệt, nhưng đó là tín hiệu cho thấy sự thiếu lành mạnh của nền giáo dục hiện nay ra sao. Có khi một giảng viên văn học mà còn cho rằng Tự lực Văn đoàn là một gánh hát cải lương! Nói như thế để thấy rằng không hẳn phải về Việt Nam mới có sự nối kết với quê cha đất tổ, và không phải những người trẻ gốc Việt ở ngoài này chẳng biết gì về Việt Nam. Thật ra, ở ngoài này có nhiều thông tin hơn là ở trong nước.

Thử nhìn vài yếu kém trong giáo dục trung học ở VN

Tuy nhiên, một số ý kiến của tác giả bài này về giáo dục cần phải bàn thêm. Lí do “lội ngược dòng” của tác giả có thể tóm lược trong câu sau đây : “Tôi thấy, giáo dục phổ thông ở Việt Nam nhìn chung là tốt, dạy cho trẻ chăm chỉ, suy nghĩ logic. Những điểm khác đều có thể khắc phục tại gia đình. Kiến thức phổ thông ở Việt Nam, thói quen học hành chăm chỉ (ở nhà, tôi thuộc loại lười nhưng sang Tây vẫn con chăm chán), suy nghĩ mạch lạc (nhờ học toán tốt ở nhà) đã giúp tôi rât nhiều trong nhưng năm học đại học ở nước ngoài.”

Một người tự hào là suy nghĩ logic và mạch lạc mà viết ra những câu văn trên!

Hệ thống giáo dục trung học trong nước đương nhiên là không “tồi” (hiểu theo nghĩa làm cho học sinh ngu muội thêm). Nhưng không tồi không có nghĩa là tốt. Hãy đặt giả thuyết rằng nền giáo dục trung học VN tốt hơn nền giáo dục của Úc. Vấn đề là lấy gì làm thước đo để nói tốt hơn hay bằng ngoài này? Chắc chắn những huy chương Olympic toán, vật lí, hóa học, vi tính, v.v… không phải là thước đo. Những cuộc khảo sát và xếp hạng về giáo dục trung học quốc tế, Việt Nam chưa bao giờ có tên trong bảng xếp hạng (dù có tham gia), nhưng các nước như Nhật và Singapore thì đứng vị trí khá cao trong bảng xếp hạng. Vậy nếu lấy xếp hạng của các nhóm quốc tế thì không thể nào nói rằng nền giáo dục trung học VN là tốt hơn ngoài này được.

Học nhiều mà biết ít. Nhìn vi mô hơn, tôi thấy ở Việt Nam, học trò (trong đó có cháu tôi) học rất nhiều, nhưng hình như chúng chẳng hiểu gì nhiều; trong khi ở ngoài này học trò học ít hơn học trò VN nhiều, nhưng cái gì chúng cũng biết. Đó là một nghịch lí đáng suy nghĩ. Nhồi nhét thông tin nhiều chưa chắc đã tốt. Học sinh VN có vẻ rất tốt với cách học vẹt, tức là học thuộc lòng công thức, học như đọc kinh, nhưng nếu đi ra ngoài cái mô thức đó, đòi hỏi sáng kiến, linh hoạt, thì học sinh VN thua xa học sinh phương Tây.

Thiếu kĩ năng nghiên cứu. Học sinh VN rất kém trong việc phát hiện và giải quyết vấn đề, và càng kém trong nghiên cứu. Học sinh phương Tây đã học cách phát hiện vấn đề và nghiên cứu từ bậc … tiểu học. Chẳng những thế, chúng còn học tránh đạo văn ngay từ bậc tiểu học. Còn ở VN, học sinh được nhồi nhét (phải nói là “nhồi nhét” một mớ kiến thức) mà không biết ứng dụng mớ kiến thức [có khi sai hay lỗi thời] đó cho cái gì! Chính vì lí do này mà học sinh VN khi mới ra ngoài này theo học đại học cảm thấy mình bị thua thiệt đồng môn phương Tây.

Không biết tranh luận. Một yếu kém rất phổ biến của học sinh VN là thiếu kĩ năng tranh luận. Hầu hết học sinh rất thụ động trong tranh luận, hay có khi tham gia tranh luận nhưng không hiểu “luật chơi” nên phạm phải những ngụy biện rất sơ đẳng. Ngoài ra, học sinh VN không có kĩ năng giải quyết tranh chấp (conflict resolution), mà vẫn còn quen theo kiểu “thượng cẳng tay hạ cẳng chân” để giải quyết bất đồng ý kiến. Chính vì lí do này mà phần lớn học sinh VN khi ra trường không có thái độ tự tin và đầu óc linh hoạt thích ứng với môi trường mới. (Xin nói thêm rằng nhiều người quen sống trong xã hội Việt Nam, khi ra ngoài thường thấy hoang mang và khó chịu vì luôn phải nghe chê bai, chỉ trích trong mọi việc mặc dù xã hội có vẻ phồn thịnh và ổn định. Báo chí đầy rẫy tin xấu; giới chính khách thì chỉ tìm cách bới móc khuyết điểm nhóm đối lập. Chính vì lí do này mà nhiều khi người trong nước tưởng lầm rằng khi “Việt kiều” có ý kiến phản biện là có thái độ chính trị hay chê bai Việt Nam, nhưng kì thực ra là tập tính văn hóa nhiễm từ xã hội phương Tây).

Suy nghĩ mạch lạc nhờ học toán tốt ở nhà?

Cũng có thể toán học giúp người ta suy nghĩ rạch ròi, nhưng tôi nghĩ cách dạy toán học ở VN là nhồi sọ, chứ không tạo cơ hội cho học trò phát huy tính sáng tạo. Thử hỏi một em giỏi toán ở VN xem cách áp dụng những công thức tích phân, đạo hàm, lượng giác đó để tính lãi suất, để tính vận tốc một con tàu, v.v… xem mấy em đó biết làm không? Câu trả lời là KHÔNG to tướng. Các em học thuộc công thức, biết giải phương trình nhanh nhẹn và gọn, nhưng không biết dùng các phương trình đó để giải quyết vấn đề gì. Tôi gọi đó là “học chay”. Học chay làm dễ làm thui chột tiềm năng của học sinh.

Nghiên cứu ở ngoài này cho thấy không phải toán, mà chính là các môn học cổ điển như Latin và ngôn ngữ mới giúp cho học sinh suy nghĩ mạch lạc. Chính vì thế mà có người kêu gọi nên đưa vào chương trình trung học các môn học cổ điển. Cố nhiên, phương pháp giảng dạy cũng góp phần làm cho học sinh suy nghĩ tốt và logic, chứ tôi nghi ngờ cách dạy toán học ở VN có vai trò gì trong việc “suy nghĩ mạch lạc”, nếu không muốn nói ngược lại!

Đừng ngộ nhận rằng học sinh giỏi toán ở VN sang đây sẽ giỏi toán. Tôi đã thấy rất nhiều em học sinh từ các trường tuyển của VN sang đây học toán loại “4 unit” mà theo không nổi, cuối cùng đành phải học toán trình độ trung binh. Chương trình dạy toán của trung học Úc đi từ dễ đến khó; không nên nhìn mấy cuốn sách toán loại “Math in Society” hay “Math 2 unit” mà lầm tưởng là chương trình dạy toán của Úc quá dễ ! Nghĩ như vậy là tự mình chuốc lấy thất bại thê thảm. Có thể ngồi ở mức nào đó nên nhìn lên thì không thấy ai, và nhìn xuống cũng chẳng ai bằng mình nên nghĩ rằng mình là số 1 chăng? Lầm chết người đấy nhé!

Làm việc bên này nhàn hạ ?

Có lẽ điều làm tôi hơi sốc là tác giả cho rằng làm việc ở Úc rất nhàn hạ. Hình như trước đây cũng có một cô nào đó viết trên Tuổi Trẻ như thế. Nói một cách ngắn gọn: tôi e rằng cách nói như thế hơi … quá đà. Những đồng hương tị nạn ở Úc mà đọc được mấy lời này chắc họ cười té xuống ghế! Úc trong con mắt của thế giới là một nước mà người dân chỉ lo tắm biển, đi chơi, uống bia ... nhưng đã vào Úc và làm việc thì sẽ thấy cái hình ảnh đó không đúng chút nào cả. Có thể người dân Úc không làm như người Nhật hay người Mĩ, nhưng chắc chắn là làm hơn VN. Hơn nhiều. So với VN, chẳng những người Úc "work harder" mà còn "work smarter" nữa.

Tôi chưa nghe ai nói làm việc ở các nước phương Tây như Úc này nhẹ hơn ở VN. Ngày xưa, khi tôi mới sang đây làm việc tay chân rất cực, cực hơn VN nhiều. Sáng sớm 5 giờ đi làm; đến nơi làm 6 giờ; làm một mạch đến khoảng 9:30, thì được nghỉ đúng 10 phút (gọi là coffee break); đến trưa thì được nghỉ 30 phút ăn trưa; xế chiều lại 10 phút coffee break; làm thêm một hai giờ và về nhà. Ở đây, phải nói thêm rằng khi nói 10 phút, 30 phút là đúng như vậy; trễ 1 phút là bị trừ tiền lương. Làm sao họ biết mình trễ? Bởi vì công nhân mỗi sáng bắt đầu làm là phải “bấm card”, mỗi khi nghỉ trưa hay coffee braeak cũng bấm card, và máy tự động tính giờ. Xin lỗi các bạn nhé: ngay cả đi cầu nó cũng tính giờ. Công chức thì tương đối thoải mái hơn công nhân, nhưng không có chuyện nhàn hạ được. Thử hỏi nghiên cứu sinh tiến sĩ hay thạc sĩ ở ngoài này xem? Họ làm suốt từ sáng đến tối (không phải chiều). Thứ Bảy và Chủ Nhật, khi cần, vẫn phải vào lab để làm. Hoàn toàn không có lương thêm. Tất cả chỉ vì làm xong việc, chứ không phải làm xong giờ.

Còn ở VN, người ta làm mà cứ như là … chơi. Sáng xách ô đi, trưa về ngủ một giấc, chiều lại xách ô đi làm, làm tà tà, đến chiều về. Có người còn “lai rai” sau giờ làm việc, thậm chí trong giờ làm việc. Làm việc thì chậm chạp, ù lì. Chúng tôi ở ngoài này, thỉnh thoảng về VN thấy đồng nghiệp trong nước làm việc, chúng tôi thèm được phong cách đó, và gọi phong cách làm việc của VN là “làm mà chơi”, còn ngoài này là “làm thật”.

Quá tự tin?

Tác giả Minh Phương viết: “Nếu đi du học chỉ vì ngoại ngữ tôi tin là hoàn toàn có thể học tốt được ở Việt Nam khi có cố gắng. Tốt nghiệp phổ thông và thi đỗ đại học ở Việt Nam, tôi có thể nói thành thạo 3 ngoại ngữ …” Tôi nghĩ tác giả câu nói này quả là cực kì thông minh và có khiếu về ngoại ngữ. Mới xong trung học mà thành thạo 3 ngoại ngữ thì phải nói là thần đồng.

Tôi ở ngoài này gần 30 năm mà cũng không dám nói mình rành tiếng Anh. Ở VN có nhiều thầy cô giỏi về tiếng Anh, nhưng tôi nghĩ nếu không sống trong môi trường tiếng Anh, thì khó mà “thành thạo” được, cho dù chỉ thành thạo một ngôn ngữ (chứ chưa nói đến 3 ngôn ngữ). Tôi từng gặp nhiều sinh viên từ VN sang và họ có những suy nghĩ rất tự tin, tự tin đến … dễ thương. Họ nói họ rất tốt về viết và văn phạm, chỉ kém về nghe và nói thôi. Nhưng đến khi va chạm thực tế thì họ mới nhận ra rằng họ rất rất kém cả 4 khía cạnh: nghe, đọc, nói, và viết. Biết bao sinh viên từ VN với điểm tiếng Anh cao chót vót, nhưng khi va chạm thực tế đại học thì trở thành suy sụp vì thấy mình quá kém. Tôi nghĩ tự tin là một đức tính tốt, nhưng tự tin thái quá thì có khi phản tác dụng và trở nên tự thất vọng.

Cưỡi ngựa xem hoa thì khó có thể biết hoa đẹp hay xấu được. Thoạt đầu, khi mới đến Úc, tôi cũng thấy chương trình giáo dục trung học sao nhẹ nhàng và đơn giản quá. Nhưng càng ở lâu, tôi càng hiểu rằng đó là kết tinh của một quá trình điều nghiên cẩn thận và tham khảo ý kiến của xã hội trong một thời gian dài. Không phải ngẫu nhiên mà các chương trình tiểu học của Úc gọn nhẹ; cũng không phải do tùy tiện mà chương trình trung học nếu chỉ nhìn sơ qua thì thấy quá đơn giản. Đương nhiên, nói như thế không có nghĩa là nền giáo dục của Úc là tốt hay tuyệt vời gì cả; trong thực tế, nền giáo dục trung học của Úc vẫn còn nhiều vấn đề, và các nhà nghiên cứu giáo dục Úc vẫn không ngừng cải cách giáo dục cho hoàn thiện hơn. Tuy nhiên, cái khác giữa Úc và VN ta là ở Úc, không một quan chức giáo dục nào của Úc dám đem học sinh ra làm những vật thí nghiệm xã hội cho các chương trình giáo dục như ở nước ta.

NVT

---

http://home.vnn.vn/dang_o_uc_va_toi_se_cho_con_ve_viet_nam_hoc-117637120-642475877-0

Đang ở Úc và tôi sẽ cho con về Việt Nam học

vietnamnet.vn - 27-05-2010 00:59

Lời tòa soạn: Sau 2 bài viết về xu hướng chuẩn bị hành trang cho con du học sớm, đặc biệt là với ý kiến của nhà văn Dạ Ngân, VietNamNet nhận được nhiều ý kiến trao đổi. Dưới đây là góc nhìn cá nhân của độc giả Minh Phương, hiện đang sống ở Australia.

Qua 12 năm học phổ thông, tôi thấy giáo dục phổ thông ở Việt Nam cũng không tồi mặc dù giáo dục đại học còn nhiều yếu kém.

Nhà trường là một phần, nhưng gia đình cũng đóng vai trò vô cùng quan trọng trong qua trình trưởng thành của trẻ, đặc biệt trong giai đoạn dậy thì hình thành tính cách. Trẻ xa gia đình khi quá nhỏ có thể ảnh hưởng đến sự gắn kết với gia đình khi trưởng thành. Cuộc sống tự lập là tốt nhưng nếu trẻ chưa được chuẩn bị đầy đủ kỹ năng có thể ảnh hưởng rất nhiều tới tâm sinh lý.

Tôi xa gia đình khi 17 tuổi để đi học Phật giáo ở Ấn Độ và làm việc ở nước ngoài. Mặc dù sống trong tập thể quen thuộc, công ty toàn người Viêt, học Phật ở chùa Việt Nam, tôi cũng vẫn gặp nhiều bỡ ngỡ chưa nói đến trong môi trường hoàn toàn xa lạ.

Sau đấy tôi cũng đi du học, học hành và làm việc vất vả không có gia đình bạn bè bên cạnh. Nhiều lúc, tôi đã suy nghĩ rất tiêu cực. Nhưng vì đã trưởng thành 20 tuổi nên tôi không làm gì ngu ngốc. Tôi không hiểu những em nhỏ 14-15 tuổi suy nghĩ chưa chín chắn có thể hành động dại dột như thế nào.

Tôi hiện làm việc ở Australia. Vì lý do công việc, con gái còn nhỏ, chồng tôi vẫn còn đang học đại học, nên chưa thể về Việt Nam, nhưng khi bé đến tuổi đi học, chúng tôi sẽ thu xếp về nước để cháu có thể học phổ thông tại đây, còn đại hoc sẽ là sự lựa chọn riêng của cháu.

Hơn nữa, theo tôi lớn lên ở Việt Nam sẽ giúp con tôi biết mình là ai. Dù sinh ra ở Úc, cháu cũng sẽ không baoh có thể trở thành người Úc hoàn toàn đc. Tôi rất sợ cháu lớn lên mà không có một mối gắn kết nào với quê hương gia đình.

Tôi thấy, giáo dục phổ thông ở Việt Nam nhìn chung là tốt, dạy cho trẻ chăm chỉ, suy nghĩ logic. Những điểm khác đều có thể khắc phục tại gia đình. Kiến thức phổ thông ở Việt Nam, thói quen học hành chăm chỉ (ở nhà, tôi thuộc loại lười nhưng sang Tây vẫn con chăm chán), suy nghĩ mạch lạc (nhờ học toán tốt ở nhà) đã giúp tôi rât nhiều trong nhưng năm học đại học ở nước ngoài.

Nếu đi du học chỉ vì ngoại ngữ tôi tin là hoàn toàn có thể học tốt được ở Việt Nam khi có cố gắng. Tốt nghiệp phổ thông và thi đỗ đại học ở Việt Nam, tôi có thể nói thành thạo 3 ngoại ngữ, chơi piano và sáo, biết sống tự lập, suy nghĩ vì người khác vì quan trọng tôi luôn có gia đình ở bên để định hướng suy nghĩ và ủng hộ tôi.

Trên đây chỉ là ý kiến và kinh nghiệm cá nhân của tôi để tham khảo thêm.

Minh Phương

ảnh Góc học tập

Mô tảArray Ngược-Giáo-Dục Array
____________
Về bài viết

blog/blog-nguoc-giao-duc--full.html blog/blog-nguoc-giao-duc--full.html

Trang đọc bạn đang xem miễn phí goc hoc tap nguoc giao duc

http://kenhtruyen.mcatbui.net/blog/blog-nguoc-giao-duc--full.html

Web mobile xem goc hoc tap tại chuyên mục nguoc giao duc

• Bài viết khác
» Bằng Tú Tài Là Chuẩn Mực Vào đời
» Bằng Giáo Dục
» Ba Phương Thức Hoạt động Cao Cấp Của Hệ Thần Kinh Hình Thành Như Thế Nào?
» Vai Trò Của Liên Kết Ghi Nhớ Trong Hoạt động Thần Kinh
» Tú Tài I Và II
» Viết Tắt Chữ Việt Trong Ngôn Ngữ Teen
» TỪ ĐÔI THƯỜNG GẶP NHẤT TRONG TIẾNG ANH
» Bí Kíp Học Tập, HỌC VÀ FACEBOOK. Học Và Facebook
» Phương Pháp Học
» Tổng Hợp Danh Ngôn Tình Bạn Hay Nhất
» Alexandros Đại Đế : Alexandros Đại Đế
» Những Anh Hùng Hy Lạp Cổ đại
» Albert Einstein Dạy Cho Chúng Ta điều Gì
» Albert Einstein
» Bách Khoa Toàn Thư Mở Trận El Alamein Thứ Hai Wikipedia
» I Will Love You More Tomorrow Than Today
» Các Danh Nhân Văn Hóa Thế Giới
» Các Câu Danh Ngôn Tục Ngữ Hay
» Trẻ Nhỏ Và Học Tập